OPINION / FIKRAD

August 19, 2010 - QOL - Puntland iyo saxafada maxa isku haystaan?


Warbaahinta Somalida iyo midda caalamka ayaa si weyn uga hadal hayay dagaal qaboow oo ka dhex bilowday maamulka Puntland iyo saxafada gudaha – kana dhashay xiritaan, shaqo joojin lagu sameyay wariyaal, iyo amaro cusub oo saxafada loo sheegay iney ku dhaqmaan, taas oo dastuurka Puntland kasoo horjeeda.

Arinta ugu dhibta badan ee xaalada kicisay ayaa aheed markii agaasimaha idaacada Horseed Media C/fataax Jaamac Mire oo maxkamada darajada koowaad ee Boosaaso ay ku xukuntey 6-sano xabsi ah iyo 500U$ oo ganaax ah – taas waxa kasoo horjeestay warbaahinta iyo ururada saxafada Puntland.
Xukunka Wariyaha.

Maamulka Puntland ayaa ku andacoonayo inuu Cabdifitaax uu ka danbeeyay wareysi ay idaacadiisa Horseed Media la yeelatey wadaad lagu magacaabo Sheekh Maxamed Siciid Atam oo dagaal kula jira Puntland - taas oo Puntland ku tilmaamtey inuu amniga dhibaateynayay.

Cabdiqani Salaad Gurey oo ah wasiir ku xigeenka warfaafinta Puntland ayaa u sheegay BBC Somali iney xukunka lagu qaaday Cabdifataax Jaamac uu ku saleysan yahay sharciga cusub ee argagixisada Puntland, kaas oo xilli dhaweyto uu maamulka Puntland ansixiyay waxana uu sheegay iney ogyihiin saxafada sharcigan, una qabteen tababaro.

Balse Horseed Media ayaa war ay soo saartey ku beenisay in sharciga cusub ee loogu talagalay Argagixisada la beegsaday agasimahooda – Waxa kale oo Horseed Media ay diiday inay arkeen sharciga argagixisada uu maamulka Puntland sheegay iney nuqul u direy idaacada – Iyadoo xusay in Cabdifitaax loo diiday inuu qabsado qareen.

Xukunka maxkamada ay sameysay iyo xilliga Cabdifitaax lasoo qabtey waxa u dhaxeyay saacado kooban – Taasi waxa u egtahay in xukunka diyaarsanaa, dabinkane uu kusoo dhacay – Waxana Cabdiqani ku marmarsiyoona iney dajdajinta maxkamada amrayo sharciga Puntland.
Xaqqa Saxafadda.

Dastuurka Puntland ee la qorey 1999-kii ayaa saxafada u baneynayo iney si madax banaan wararka uga tabiyaan dhinacyada kala duwan sida ku cad,
Qodobka 21aad

1. Saxaafadda iyo warbaahinta xorta ahi waa ay ka madaxbannaan yihiin faragelin dawladeed, waxayna u hoggaansamayaan sharciga oo keliya.

2. Xeer gaar ah ayaa xadidaya xorriyadda saxaafadda.

Taasi waxa ay muujineysaa in lagu xad gudbay xaqa saxafiyin iyo warbahin badan oo ka howl gala Puntland, kuwaas oo dowlada sida ay rabto ula dhaqantey.

Amaro cusub

Laakin waxaa wax lala yaabo ah inuu wasiirka Warfaafinta Puntland Cabdixakiin Axmed Guuleed uu israaciyey laba hadal oo is diidan, kan koowaad wuu yiri "Aad ayuu maamulka Puntland ugu faraxsan yahay jiritaanka saxafada madaxa banaan ee ka hana qaaday goobaha aan ka talino waana murayada aan ka dheehano dhalilaheena”

Wuxuuna raaciyey “ Argagixisada iyo ciddii la halmaasha warkooda lagama soo dayn karo saxafadda Puntland, Cidii ka soo daysana waxa laga qaadi doona talaabo sharciga waafaqsan” labadaasi hadal ma is qaadan karaan?

Balse Burhan Axmed Daahir oo ah Xog-hayaha Guud ee Ururka Suxufiyiinta Puntland ayaa sheegay in amarada wasiirka warfaafinta soo saarey ay ka soo horjeedaan sharciga iyo nidaamka u degsan Puntland, ayna meel ka dhac ku yihiin qodobo dastuurka Puntland ka mid ah.

Wariyaasha qaar ayaa ku waramaya in qaar badan oo ka mid ah dhibaatoyinka ku dhacayo saxafada Puntland ay ku lug leehdahay madaxtooyada Puntland oo aan jecleysan sida ay saxafada madaxa banaan u shaqeyso, keentayna iney amaro soo qoraan kadib u gudbiyaan wasarada warfaafinta halkaas oo laga faafiyo.

Puntland oo hore shaqada uga joojisay weriye Nuux Muuse Birjeeb oo u warama idacada VOA laanteeda afka Somaliga ayaa mar kale ogolaatey inuu si xor ah shaqadiisa saxafinimo u gudto.

Gunaanad.

Puntland ayaa heshay taagerada saxafada Puntland xilliyadan oo dagaalka kula jirto kooxaha ku kacsan maamulka iyadoo saxaafadu ku tilmaamtey kuwa kasoo horjeeda danta guud ee bulshada reer Puntland, taas oo cadeynayso iney waajibkooda kasoo baxeen warbaahinta.

Sida uu Burhaan ku doodayane, hadii qofka dagaalamayo la waydiiyo sababta uu dagaalka ugu jiro taasi waxa cad ineysan amaanka waxba u dhibayn, si cad-na ula shaqeyneso Puntland.

Haatan waxa maamulka Puntland u banaan iney soo daayaan Cabdifitaax Jaamac Mire sida ay shaqadiisa ugu fasaxeen Nuux Muuse Birjeeb, labadaas saxafi oo si sharci daro ah ula dhaqmeen maamulku – Sidoo kale waa iney ka laabtaan amarada sharciga ka soo horjeedo ee soo saarayaan, taas oo wax u dhimi karta wada shaqeynta saxafada iyo maamulka Puntland.

Maxamed Cabdi Nuur Mascud waa saxafi madax banaan oo muddo 6-sano ka howl galayay saxafada Somaliya, Wixii aragti ah kala wadaag,

mascudmedia@gmail.com
www.facebook.com/Mohamed.Mascud
www.twitter.com/mohamedmascud
www.youtube.com/mascudmedia